Bài giảng Tiếng Việt Lớp 5 (Tập đọc) - Tuần 23, Bài: Phân xử tài tình. - Năm học 2023-2024 - Phan Thị Quỳnh Trang

 Cao Bằng
 Còn núi non Cao Bằng
Sau khi qua Đèo Gió
 Đo làm sao cho hết
Ta lại vượt Đèo Giàng
 Như lòng yêu đất nước
Lại vượt đèo Cao Bắc
 Sâu sắc người Cao Bằng.
Thì ta tới Cao Bằng.
 Đã dâng đến tận cùng
 Cao Bằng, rõ thật cao!
 Hết tầm cao Tổ quốc
 Rồi dần bằng bằng xuống
 Lại lặng thầm trong suốt
 Đầu tiên là mận ngọt
 Như suối khuất rì rào.
 Đón môi ta dịu dàng.
 Bạn ơi có thấy đâu
Rồi đến chị rất thương
 Cao Bằng xa xa ấy
Rồi đến em rất thảo
 Vì ta mà giữ lấy
Ông lành như hạt gạo
 Một dải dài biên cương.
Bà hiền như suối trong.
 (Trúc Thông) 1/ Đến với Cao Bằng ta phải vượt qua 
những đèo nào?
 Đèo Giàng, Đèo Gió, đèo Cao Bắc.
2/ Những từ ngữ nào cho thấy Cao Bằng có 
địa thế đặc biệt?
 a. Qua.
 b. Lại vượt
 c. Tới
 d. Cả 3 ý trên. 3/ Những từ ngữ, hình ảnh nào nói lên lòng 
mến khách, sự đôn hậu của người Cao 
bằng?
 a. Mận ngọt.
 b. Chị rất thương, em rất thảo.
 c. Ông lành như hạt gạo, bà hiền như 
 suối trong.
 d. Cả 3 ý trên. 4/ Những hình ảnh nào của thiên nhiên 
được so sánh với lòng yêu nước của 
người dân Cao Bằng?
 a. Suối trong.
 b. Núi non, suối trong.
 c. Núi non. Nội dung bài nói lên 
 điều gì?
 Ca ngơị mảnh đấ t biên 
 cương và con người 
 Cao Bằng. Thứ Hai, ngày 19 tháng 2 năm 2024
 TẬP ĐỌC
 Phân xử tài tình. 1. Kể tên những người có tài xử án mà em biết.
 - Nguyễn Khoa Đăng.
- Phí Trực (Làm quan dưới thời nhà Trần, Hậu 
Lê).
- Nguyễn Mại (Làm quan dưới thời Hậu Lê).
- Trần Thì Kiến (Làm quan dưới thời nhà Trần). PHÂN XỬ TÀI TÌNH
1. Xưa, có một vị quan án rất tài. Vụ án nào, ông cũng tìm ra manh mối và phân 
xử công bằng.
 Một hôm, có hai người đàn bà đến công đường. Một người mếu máo:
 - Bẩm quan, con mang vải đi chợ, bà này hỏi mua, rồi cướp tấm vải, bảo là 
của mình.
 Người kia cũng rưng rưng nước mắt:
 - Tấm vải là của con. Bà này lấy trộm.
2. Đòi người làm chứng nhưng không có, quan cho lính về nhà họ xem. Cả hai 
đều có khung cửi như nhau, cùng mang vải ra chợ bán hôm ấy. Ngẫm một lát, 
quan ôn tồn bảo:
 - Hai người đều có lí nên ta xử thế này: tấm vải xé đôi, mỗi người một nửa.
 Thừa lệnh, lính đo vải xé ngay. Một người đàn bà bật khóc. Lập tức, quan 
đưa cả tấm vải cho người này rồi thét trói người kia lại. Sau một hồi tra hỏi, kẻ 
kia phải cúi đầu nhận tội. 3. Lần khác, quan tới vãn cảnh một ngôi chùa. Sư cụ đón tiếp kính 
cẩn, rồi nhờ tìm hộ số tiền của nhà chùa bị mất.
 Quan nói sư cụ biện lễ cúng Phật, rồi gọi hết sư vãi, kẻ ăn 
người ở trong chùa ra, giao cho mỗi người cầm một nắm thóc và 
bảo:
 - Chùa ta mất tiền, chưa rõ thủ phạm. Mỗi người hãy cầm một 
nắm thóc đã ngâm nước rồi vừa chạy đàn, vừa niệm Phật. Đức 
Phật rất thiêng. Ai gian, Phật sẽ làm cho thóc trong tay kẻ đó nảy 
mầm. Như vậy, ngay gian sẽ rõ.
 Mới vài vòng chạy, đã thấy một chú tiểu thỉnh thoảng hé bàn 
tay cầm thóc ra xem. Quan lập tức cho bắt chú tiểu vì chỉ kẻ có tật 
mới hay giật mình. Chú tiểu kia đành nhận tội.
 (Theo Nguyễn Đổng Chi) 3. Chọn lời giải nghĩa ở cột B phù hợp với từ ngữ ở cột A: