Bài học STEM Tự nhiên và Xã hội Lớp 3 - Tuần 2, Bài: Cẩm nang phòng tránh hỏa hoạn khi ở nhà - Trường Tiểu học Xuân Mỹ

 BÀI HỌC STEM – LỚP 3
 TUẦN 2
 CẨM NANG PHÒNG TRÁNH HỎA HOẠN KHI Ở NHÀ
Lớp: 3 Thời lượng: 2 tiết
Thời điểm tổ chức: Khi dạy nội dung “Phòng tránh hỏa hoạn khi ở nhà” (môn 
TNXH)
 Mô tả bài học:
 Nội dung môn Tự nhiên xã hội:
 - Nêu được một số nguyên nhân dẫn đến cháy nhà và nêu được những thiệt 
hại có thể xảy ra ( về người, tài sản ) do hỏa hoạn.
 - Đưa ra được cách ứng xử phù hợp trong tình huống có cháy xảy ra; Nhận 
xét về cách ứng xử đó.
 - Thực hành ứng xử trong tình huống giả định khi có cháy xảy ra.
 - Điều tra, phát hiện được những thứ có thể gây cháy trong nhà và nói cho 
người lớn có biện pháp để phòng cháy.
 Để đạt được các yêu cầu này, trong bài học STEM “ Cẩm nang phòng tránh 
hỏa hoạn khi ở nhà”, học sinh sẽ làm một cẩm nang bằng các vật liệu có sẵn như: 
giấy, viết, đồ bấm, rua băng, sáp màu, giấy màu để tạo thành một cẩm nang tiện 
sử dụng và có kích thước tương đương mẫu giấy A4 hoặc A5.
Nội dung chủ đạo và tích hợp trong bài học:
 Môn học YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 - Nêu được một số nguyên nhân dẫn đến cháy nhà và nêu 
 được những thiệt hại có thể xảy ra ( về người, tài sản ) do 
 hỏa hoạn.
Môn 
 - Đưa ra được cách ứng xử phù hợp trong tình huống có cháy 
học
 Tự nhiên xảy ra; Nhận xét về cách ứng xử đó.
chủ xã hội
 - Thực hành ứng xử trong tình huống giả định khi có cháy 
đạo
 xảy ra.
 - Điều tra, phát hiện được những thứ có thể gây cháy trong 
 nhà và nói cho người lớn có biện pháp để phòng cháy.
Môn Mĩ Thuật - Hiểu được một số thao tác, công đoạn cơ bản để làm nên 2
học sản phẩm.
tích - Thể hiện được chi tiết hoặc hình ảnh trọng tâm của sản 
hợp phẩm.
 - Trưng bày, giới thiệu được sản phẩm, chia sẻ mục đích sử 
 dụng.
 Giải quyết được một số vấn đề liên quan đến đo gấp, cắt, 
 Toán
 ghép, xếp, vẽ và tạo hình trang trí
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT (CỦA BÀI HỌC)
 - Nêu được một số nguyên nhân dẫn đến cháy nhà và nêu được những thiệt 
hại có thể xảy ra ( về người, tài sản ) do hỏa hoạn.
 - Đưa ra được cách ứng xử phù hợp trong tình huống có cháy xảy ra; Nhận xét 
về cách ứng xử đó.
 - Thực hành ứng xử trong tình huống giả định khi có cháy xảy ra.
 - Điều tra, phát hiện được những thứ có thể gây cháy trong nhà và nói cho 
người lớn có biện pháp để phòng cháy
 - Lựa chọn được vật liệu làm và làm được “Cẩm nang phòng tránh hỏa hoạn 
khi ở nhà” đúng yêu cầu;
 - Thể hiện được chi tiết hoặc hình ảnh trọng tâm của sản phẩm ( vẽ trang trí 
hình ảnh phù hợp với cẩm nang)
 - Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng học được vào thực hành làm sản 
phẩm.
 - Biết đo, gấp, cắt, ghép, xếp, vẽ và tạo hình trang trí cẩm nang
 - Tích cực, chủ động đóng góp ý kiến để hoàn thiện sản phẩm của nhóm. 
 - Giữ vệ sinh trong quá trình làm sản phẩm
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
 1. Chuẩn bị của Giáo viên
 - Các phiếu bài tập và phiếu đánh giá
 - Các video hướng dẫn HS tìm hiểu kiến thức làm cẩm nang
 - Thiết bị và học liệu GV chuẩn bị cho các nhóm:
STT Thiết bị/ Học Số lượng Hình ảnh minh hoạ
 liệu
 1 Phiếu học tập 1 1 phiếu/nhóm Nguyên nhân Thiệt hại 3
 Các thứ dễ gây Nguy cơ gây Đề xuất của 
2 Phiếu học tập 2 1 phiếu/nhóm cháy cháy em
 Can xăng Để gần lửa Không để 
 gần bếp lửa
3 Phiếu đánh giá 1 phiếu/nhóm Mức độ
 Tiêu chí Chưa 
 Tốt Đạt
 đạt
 Nhóm làm 
 được cẩm 
 nang có đủ 4 
 nội dung
 Cẩm nang 
 chắc chắn, sử 
 dụng được 
 nhiều lần
 Cẩm nang 
 trang trí sang 
 tạo, đẹp mắt
 Kích thước 
 cẩm nang 
 đúng yêu cầu
4 Dụng cụ đục lỗ 1cây/nhóm
 giấy
5 Băng keo bìa 1 cuộn/ nhóm
6 Hình ảnh cảnh 1 bộ/ nhóm
 báo hỏa hoạn 4
2. Chuẩn bị của học sinh
 - Giao cho mỗi nhóm tự chuẩn bị một số nguyên vật liệu như sau:
STT Thiết bị/ Học liệu Số lượng Hình ảnh minh họa
 1 Băng dính 1cuộn/nhóm
 2 Dây ruy băng 1cuộn/nhóm
 3 Kéo 1cây/nhóm
 4 Thước đo 1cây/nhóm
 5 Màu vẽ 1bộ/nhóm
 6 Giấy thủ công 1tập/ nhóm
 7 Giấy A4 kẻ ngang 1tập/nhóm 5
 8 Giấy A 4 màu 1tập/nhóm
 9 Bút chì 3 cây/ nhóm
10 Bút kim 2 cây/ nhóm
11 Hồ dán 1 chai/ nhóm
12 Dây bố 1 cuộn/ nhóm
 III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU 
 1. Hoạt động 1. Mở đầu (Xác định vấn đề)
 a) Khởi động
 - GV cho HS xem một video mô tả cảnh hỏa hoạn (cháy nhà) 
 - GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm để nhận xét:
 + Video đang chiếu cảng gì?
 + Em thấy hỏa hoạn có nguy hiểm không?
 + Khi nhà bị cháy đã gây ra những thiệt hại gì?
 + Vậy để góp phần phòng tránh hỏa hoạn khi ở nhà em cần làm gì? 6
 - GV đặt vấn đề: Tai nạn hỏa hoạn là điều không ai mong muốn. Tuy nhiên 
chúng ta vẫn có thể phòng tránh được. Làm thế nào để có thể tuyên truyền đến 
mọi người cách phòng tránh hỏa hoạn khi ở nhà một cách hiệu quả nhất ? Hôm nay 
cô sẽ hướng dẫn các con thực hiện quyển 
 “ Cẩm nang phòng tránh hỏa hoạn khi ở nhà ”
 ? Cẩm nang là gì ?
 ( Là một quyển sổ tay ghi lại những điều cần thiết khi trong một lĩnh vực nào 
đó)
 ? Cẩm nang phòng chống hỏa hoạn là gì ?
 ( Quyển sổ tay ghi lại những điều quan trọng, cần thiết phải biết để phòng 
tránh khi hỏa hoạn xảy ra )
 b) Giáo viên giao nhiệm vụ
 Cho HS quan sát mẫu bằng video
 Thực hiện làm ‘cẩm nang phòng tránh hỏa hoạn khi ở nhà” theo các tiêu chí 
sau:
 - Kích thước cẩm nang tương đương mẫu giấy A4 hoặc A5 
 - Nhỏ, gọn, đọc dễ hiểu, dễ sử dụng;
 - Nội dung trình bày khoa học gồm: 
 + Nguyên nhân gây cháy nhà
 + Một số biện pháp phòng tránh cháy nhà
 + Kỹ năng xử lý khi có cháy
 - Dùng được nhiều lần;
 - Hình thức trang trí đẹp mắt;
 Vậy để làm được cẩm nang phòng tránh hỏa hoạn khi ở nhà”, các em cần tìm 
hiểu kiến thức nền ở hoạt động tiếp theo.
 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (Nghiên cứu kiến thức nền)
 * Cho HS chơi trò chơi : “ Ai nhanh , ai đúng”
 Trong trò chơi này các nhóm sẽ ghi nhanh các nguyên nhân gây cháy, thiệt 
hại vào phiếu bài tập số 1 .
 * Nhận xét các nhóm. 
 *GV cho HS xem hình ảnh nguyên nhân gây hỏa hoạn.
 * GV chốt lại: 
 + Đốt rác gần đống rơm là vật dễ gây cháy
 + Cắm nhiều thiết bị vào một ổ điện có thể gây chập điện cháy nhà
 + Vừa sạc điên thoại vừa sử dụng có thể gây cháy nổ 7
 + Để xăng dầu là vật dễ cháy gần bếp lửa, không trông coi khi nấu.
 + Chơi với lửa.
 + Đốt vàng mã trong nhà gần vật dễ cháy
 + Không cẩn thận khi thắp hương, tàn hương có thể gây hỏa hoạn
 + Sạc điện thoại, xe điện, máy tính qua đêm có thể chập điện gây cháy
 + Vứt tàn thuốc lá bừa bãi có thể gây cháy 
 GV:Các em thấy hỏa hoạn không chừa một ai nếu chúng ta bất cẩn. Hỏa hoạn 
có thể gây chết người, bị thương tật, tài sản bị thiêu rụi, hư hại. Vậy chúng ta cần 
làm gì nếu xảy ra hỏa hoạn ?
 - GV chiếu lên màn hình một số hình ảnh về cách xử lí do hỏa hoạn gây ra và 
đặt câu hỏi: 
 + Em có nhận xét gì về cách ứng xử trong tình huống có cháy xảy ra ở các 
hình trên?
 Hình 6: cách ứng xứ đúng, đi bằng cầu thang bộ vì khi bị cháy sẽ cúp 
điện, đi thang máy có thể gây ngạt, dùng khăn ướt che mũi, miệng, bò sát mặt 
đất khi di chuyển
 Hình 7: Cách ứng xử đúng, chạy ra ngoài và đồng thời kêu cứu để mọi 
người hỗ trợ.
 Hình 8: Cách ứng xử đúng. Khi xẩy ra hỏa hoạn thì cần kêu cứu và gọi 
114
 Hình 9: Cách ứng xử đúng, vì cậu bé cần chạy thoát ra ngoài và có thể 
nhờ người lớn đến dập lửa.
 - GV nhận xét
 *Thực hành ứng xử trong tình huống giả định khi có cháy xảy ra.
 - Tình huống 1: Em đang ngồi xem ti vi ở nhà một mình, thì nghe mùi khí ga 
rò rỉ. Em sẽ làm gì?
 - Gợi ý trả lời: Em chạy ra ngoài tìm sự giúp đỡ của người lớn.
 - Tình huống 2: Em đang ở một mình ở chung cư cao tầng, khi có sự cố cháy 
. Em sẽ làm gì?
 - Gợi ý trả lời: Em hô to : cháy, dùng khăn ướt che mũi, miệng và di chuyển 
ra ngoài bằng lối đi bộ
 - Tình huống 3: GV cho xuất hiện các từ: Chữa cháy bằng những thiết bị 
đơn giản, Hô to, Ngắt điện, Gọi 114 . 
 GV: Khi gặp hỏa hoạn em làm theo trình tự nào ? 
 ( Cho các nhóm sắp xếp 4 thẻ từ theo đúng trình tự và nêu trước lớp : Hô to, 
Ngắt điện, Chữa cháy bằng những thiết bị đơn giản , Gọi 114 ) 
 * Gọi HS trình bày - Nhận xét chung. 8
 GV: Cô thấy các con đã xử lý các tình huống rất tốt. Tiếp theo cô mời cả lớp 
sẽ điều tra, phát hiện xem những thứ có thể gây cháy trong nhà mình theo bảng 
mẫu sau nha!
 - HS thực hiện vào phiếu bài tập số 2
 - HS chia sẻ
 Gợi ý trả lời:
 Các thứ dễ gây cháy Nguy cơ gây cháy Đề xuất của em
 Can xăng Để gần lửa Không để gần bếp lửa
 Can dầu Để gần lửa Không để gần bếp lửa
 Khóa van ga khi không 
 Bình ga Khí ga bị rò rỉ
 sử dụng
 Không sử dụng điện 
 Sạc bin Vừa dùng vừa sạc
 thoại khi đang sạc bin
 GV: cô thấy các em đã phát hiện những thứ gây cháy trong nhà mình và có 
các đề xuất rất hợp lí. Để phòng tránh hỏa hoạn, không đặt những thứ dễ cháy gần 
bếp, tắt bếp khi nấu xong, ngắt nguồn điện khi không sử dụng Nếu có cháy xảy 
ra, em cần kêu cứu và tìm cách thoát ra khỏi đám cháy.
 + Vậy để nâng cao ý thức của mọi người về phòng tránh hỏa hoạn khi ở nhà 
em đã làm những việc gì ?
 HS: nhắc nhở mọi người cách phòng tránh hỏa hoạn, nhắc mọi người 
thường xuyên kiểm tra ga, thiết bị điện để đảm bảo an toàn, không để các vật dễ 
cháy gần lửa 
 GV: Cô khen ngợi các việc làm của các con. Để giúp mọi người đễ dàng ghi 
nhớ những việc phòng tránh hỏa hoạn khi ở nhà, cô mời lớp thực hành ghi lại 
những lưu ý đó vào một cuốn cẩm nang để phòng tránh hỏa hoạn khi ở nhà. Cuốn 
cẩm nang này có thể dùng cho lớp mình cũng như chia sẻ đến mọi người nhé !
 3. Hoạt động 3: Luyện tập và vận dụng
 a) Đề xuất và lựa chọn giải pháp
 - GV chia lớp làm 6 nhóm:
 - Học sinh nhận nguyên vật liệu được cung cấp cho mỗi nhóm.
 - Giáo viên cho học sinh quan sát sản phẩm mẫu và mô tả hình dạng kích 
thước, các nội dung thể hiện trong cẩm nang.
 Dựa vào việc tìm hiểu sản phẩm mẫu, các nhóm lựa chọn vật liệu, dụng cụ để 
làm sản phẩm đáp ứng các yêu cầu đặt ra. Sau đó thảo luận đề xuất ý tưởng, thực 
hiện vẽ hình phác thảo “Cẩm nang phòng tránh hỏa hoạn khi ở nhà” vào giấy 
A4
 * Các câu hỏi gợi ý để thảo luận: 9
 + Cẩm nang có kích thước như thế nào ?
 + Cẩm nang được làm bằng nguyên liệu gì?
 + Cẩm nang có những nội dung nào? Và được bố trí như thế nào ?
 + Làm thế nào để mô tả ngắn gọn các thông tin về phòng cháy trong cẩm 
nang ?
 + Cẩm nang này có tiện lợi không? Có dễ sử dụng không?
 - Đại diện các nhóm nêu ý tưởng của nhóm mình 
 + Mỗi nhóm trình bày 2 phút
 + Nội dung báo cáo: kích thước, nguyên vật liệu, nội dung, các bước làm cẩm 
nang, 
 - Các nhóm lắng nghe và nhận xét cho nhóm bạn.
 - GV nhận xét bổ sung, đồng thời nhắc lại các yêu cầu của sản phẩm và lưu ý 
HS:
 + Cần lựa chọn kích thước cẩm nang tương đương bằng khổ giấy A5 ( hoặc 
A4)
 + Bìa cẩm nang cần được trang trí , còn nội dung cẩm nang được thể hiện trên 
giấy trắng theo 3 phần: 
 + Nguyên nhân gây cháy nhà
 + Một số biện pháp phòng tránh cháy nhà
 + Kỹ năng xử lý khi có cháy
 + Dùng bấm để bấm lại thành cuốn, có dán băng keo ở gáy cuốn cẩm nang.
 + Trang trí cuốn cẩm nang theo sự sáng tạo 
 b) Chế tạo mẫu, thử nghiệm và đánh giá
 - Các nhóm học sinh sử dụng các nguyên vật liệu để làm cẩm nang . Trong 
quá trình làm sản phẩm, các nhóm có thể đều chỉnh phương án nếu cần.
 - Các nhóm tự đánh giá sản phẩm của nhóm mình đã đạt các yêu cầu giáo 
viên đề ra ban đầu chưa.
 - GV quan sát hỗ trợ các nhóm trong quá trình làm sản phẩm.
 - Khi hết thời gian làm sản phẩm giáo viên sẽ thông báo. Yêu cầu các nhóm 
thu dọn sạch sẽ khu vực làm việc.
 c) Chia sẻ, thảo luận và điều chỉnh
 - Các nhóm học sinh trưng bày sản phẩm (mỗi nhóm cử đại diện 1 bạn);
 - Đại diện các nhóm phát biểu về tính hữu dụng của sản phẩm và thực hiện 
đánh giá của nhóm bạn theo phiếu đánh giá sản phẩm. 10
 - Nếu được làm lại, em, nhóm em có muốn thay đổi gì không?
 * GV: Tổng hợp kết quả đánh giá và nhận xét tiết học, tuyên dương tinh thần 
làm việc của học sinh. 
IV. PHỤ LỤC
 1. Phiếu học tập số 1
 Nguyên nhân Thiệt hại có thể xẩy ra
 .. .. 
 .. ..
 .. ..
 2. Phiếu học tập số 2
 Các thứ dễ gây cháy Nguy cơ gây cháy Đề xuất của em
 Can xăng Để gần lửa Không để gần bếp lửa
3. Phiếu đánh giá sản phẩm
 Mức độ
 STT Tiêu chí
 Tốt Đạt Chưa đạt
 1 Nhóm làm được cẩm nang có đủ 3 nội dung
 2 Cẩm nang chắc chắn, sử dụng được nhiều lần
 3 Cẩm nang trang trí sang tạo, đẹp mắt
 4 Kích thước cẩm nang đúng yêu cầu
 4. Sản phẩm minh họa 11